Projectennetwerk

Oosterweelverbinding Linkeroever (Antwerpen)

Oosterweelverbinding Linkeroever is het eerste stuk van vier grote infraprojecten aan de Antwerpse ring die samen de Oosterweelverbinding vormen. Door de aanleg van de Oosterweel wordt de Antwerpse Ring rondgemaakt en een nieuwe Scheldekruising gerealiseerd. De Oosterweelverbinding vormt een onderdeel van het Toekomstverbond, met dit Verbond wil de Vlaamse overheid samen met haar partners de bereikbaarheid van de Antwerpse regio en haven vergroten, de verkeersveiligheid verhogen en de leefbaarheid in de regio verbeteren. Dit project is het eerste project buiten onze landsgrenzen in het Neerlands diep projectennetwerk.

WAT MAAKT DIT PROJECT BIJZONDER?

Els van Parijs (projectmanager) noemt ten eerste de samenwerking met de markt. Ten tweede de dialoog met de omgeving: “Een goede dialoog en verstandhouding met de omgeving is in dit project even belangrijk als de technische aspecten ervan. Stakeholdermanagement is dus erg belangrijk maar daar hebben we in België weinig ervaring mee.”

Wat betreft Luc Hellemans (intern opdrachtgever) steken er twee bijzonderheden boven alles uit. Ten eerste de innovatie bij de bouw van de Oosterweelverbinding, de officiële naam voor de ring Antwerpen. “De technische component van ons werk hier kent zijn gelijke niet. Het wordt een leerschool voor de markt, voor opleidingsinstituten, we ontwikkelen zo twintig jaar voorsprong. We gaan dingen uitvinden; wat betreft complexe tunnelbouw maar ook wat betreft duurzaamheid. Antwerpen heeft de slechtste luchtkwaliteit van Vlaanderen, daar zal dit project ook een antwoord op moeten vinden.” Ten tweede noemt Luc, net als Els, de relatie met de omgeving. De reden waarom de Oosterweelverbinding zo’n lange aanlooptijd kende, is de grote weerstand vanuit de samenleving. “We zijn in 20 jaar tijd van rechtbank naar werkbank gegaan met de verschillende burgerbewegingen en kunnen nu spreken van een constructieve samenwerking. De fase die we nu ingaan is wat mij betreft de boeiendste. Ook omdat we gaan werken met social return on investment. Antwerpen kent veel werkeloosheid, de aannemerij komt uit een moeilijke periode. De bouw van de Oosterweelverbinding gaat niet alleen de infrastructuur en economie van België een boost geven, maar ook het sociale weefsel in de Antwerpse regio.”

Wat betreft Leo Kuepers (adviseur Rijkswaterstaat) zit het bijzondere van dit project niet in een brug of tunnel: “Het zit ‘m in de verandering van cultuur, van bouwcultuur, kennis en kunde die plaats moet vinden. Ook het politieke klimaat en de verwevenheid van functies maakt het project zeer complex en uniek.”

WAAROM TREDEN JULLIE TOE TOT NEERLANDS DIEP?

Het contact is via Leo Kuepers tot stand gekomen. Leo kent het netwerk nog uit de tijd dat het KING heette: “Wij zijn hier het wiel aan het uitvinden, maar tegelijkertijd gebeurt dat op meer plekken in de wereld. Daar kun je van leren. Daarom kijken we om ons heen, naar Nederland maar ook naar andere landen. En dan ga je niet kopiëren maar uitwisselen: goede ideeën en werkwijzen halen en samenbrengen. Ook met andere projecten in België willen we een band creëren, zodat we hier een eigen netwerk kunnen vormen. In Maastricht hadden we destijds ook echt wat van België kunnen leren.”

Er moet een cultuuromslag plaatsvinden naar meer openheid en elkaar durven aanspreken, vindt Els. “Dat geldt niet alleen binnen BAM, maar ook naar de aannemer.” Leo noemt het een ‘ombouw,’ anders samenwerken. “De aannemer staat hier voor open, maar woorden moeten ook in daden worden omgezet. Er is veel goede wil maar het gaat met horten en stoten, een beetje zoals het groeiproces van een kind.” Directheid en openheid is wat vaak met Nederlanders wordt geassocieerd, hoewel dat soms ook als bot kan overkomen. Bij Belgen ligt dat anders legt Luc uit. “Wij zijn honderden jaren overheerst door andere naties. Onze volksaard is daarom veel meer zwijgen en vervolgens toch gewoon ‘ons goesting’ doen. Maar in de samenwerking rond dit project kunnen we ons dat niet permitteren.”

WAT ZOUDEN JULLIE GRAAG VAN ANDERE PROJECTEN IN HET NETWERK WILLEN LEREN?

Het projectteam uit Antwerpen gaat in ieder geval meedoen aan het programma Nd Teamleren. Leo: “Daarnaast gaan we kijken bij project SAA, dat ook onderdeel is van het projectennetwerk van Neerlands diep, en willen we meer weten over de rollen binnen alle lagen van de projectorganisatie. Hoe geef je functies vorm en laat je die meegroeien met je organisatie?”

Els vult aan: “Ik zou graag meer leren over werken met IPM-rollen. Hoe behoud ik het overzicht terwijl de organisatie groeit en blijf ik uit het concrete deel van het werk? Toen ik drie jaar geleden bij BAM begon werkte ik alleen, ondersteund door een studiedienst. Een jaar geleden werkte ik met drie mensen. Nu de organisatie verder groeit moet ik leren loslaten. Hoe doe je dat?”

Luc vraagt zich af hoe rigide je mensen binnen hun rol moet houden en hoe je accountability bevordert. “Hoe doen andere teams dat? Welke overlegstructuren gebruiken zij daarvoor?” Els licht dit toe: “Ik heb een hekel aan bureaucratische procedures, maar wij hebben er misschien wel te weinig. Welke stappen neem je, wat kun je verwachten? Dit project is een prototype. Dat nog niet alles vastligt maakt het leuk maar we moeten tegelijkertijd ook nog veel uitvinden.” Daarnaast wil Luc graag meer leren over het digitale stuk dat komt kijken bij dit complexe project met veel tunnels. Leo: “Wat is de laatste stand van kennis bij de inzet van nieuwe technologie in tunnels? Wie kan er meekijken, meedenken, hoe voorkomen we fouten die elders al eens gemaakt zijn?”

OVER HET PROJECT

Meer weten over het project? Wij spraken drie projectteamleden lees hier het hele interview. En bekijk de website van het project.

  • Els van Parijs
  • Projectmanager