Groningen Spoorzone sluit aan bij het Nd Projectennetwerk: “We vragen altijd hoe iets wél kan”

  • 23 maart 2021
  • Florence Tonk

In het hoge noorden werkt dit projectteam aan het vergroten van de bereikbaarheid van Groningen via het spoor. Met veel stakeholders en verschillende financiers in een stad waar op meerdere plekken hard wordt gewerkt aan vernieuwde infrastructuur. Projectmanager Han Berends is een bekende van Neerlands diep via Nd Top en Neerlands diepgang. Nu sluit hij met zijn team aan bij het netwerk. Ze brengen “een bak aan ervaring” mee maar komen ook zeker kennis en kunde halen: “We zijn alles behalve perfect.”

Hoe zouden jullie jezelf als team typeren?

“We vragen altijd hoe iets wél kan en zoeken naar mogelijkheden los van de professionaliteit die iedereen inbrengt,” aldus Manager Projectbeheersing, Brigitta Tjin-Liep-Shie. Zij werkt sinds eind 2016 voor het project. Projectmanager Han Berends arriveerde net na haar, in januari 2017. Technisch Manager Nico van der Gugten is de oude rot, hij werkt er sinds 2014. Han: “Nico is iemand die een enorm probleem heel goed technisch kan samenvatten en dit rustig kan brengen waardoor het begrepen wordt. Al raken mensen nerveus, hij blijft rustig. Dat is een grote kwaliteit. Brigitta kan behoorlijk precies zijn, ze wil exact weten hoe alles zit en volgens welke wet iets gaat. Ook dat is een hele belangrijke.” Het team heeft veel hands-on ervaring en kan creatieve oplossingen bedenken buiten de reguliere procedures om, vertelt Han. Ze weten hoe om te gaan met veel aandacht vanuit de politiek, en kunnen daar ook de omgeving in meenemen. De onderlinge chemie en de verschillende kwaliteiten binnen het team maken daarbij het verschil.

Slagvaardig

“We zijn doeners met groot denkend vermogen, operationeel ingesteld, ” aldus Han. “Iedereen heeft zijn primaire taken maar pakt als het nodig is ook andere dingen aan. We zijn redelijk organisch georganiseerd en slagvaardig op de korte termijn.”

Nico: “We zijn iets minder van ‘daar is de horizon’.” Hij constateert ook dat er bijna nooit iemand weggaat. “Er komen hooguit mensen bij. We hebben een goede, gezellige sfeer onderling. Ik werk hier met erg veel plezier.” Brigitta onderschrijft dat. Vóór corona reisde zij wekelijks vanuit Haarlem naar Groningen. Door het gedwongen thuiswerken mist ze haar team en de dagen op locatie.

Groningen Spoorzone

In de stad Groningen gebeurt veel tegelijk op dit moment. Aanpak Ring Zuid, de Spoorzone. Hoe gaan jullie daarmee om?

Nico: “We staan voor een open aanpak naar de provincie en onze opdrachtgevers.” Han vult aan: “Dat er veel gebeurt in Groningen heeft consequenties voor de portefeuille van de provincie als risicodragend financier en de gemeente. De uitdaging voor ons is om transparant te blijven over de kosten en de voortgang, met de blik op de toekomst. Zodra er iets geks gebeurt moeten je financiers dat snel weten. We willen niemand verrassen dus: maak een prognose en deel het mee.”

Het vorige project van Han was Utrecht Centraal waarbij ook nauw werd samengewerkt met de gemeente. Ook daar zette hij in op voorspelbaarheid, openheid en transparantie. “De kunst is om die transparantie te behouden als er wat meer spanningen ontstaan,” aldus Nico. “Wat ook helpt is elkaar veel zien, met zowel formeel als informeel overleg,” vult Brigitta aan. “Op meerdere niveaus schakelen, contact zoeken met elkaar, ook intern binnen je team. Dat is nu wat lastiger met corona, maar je kunt bellen en elkaar spreken in Teams. Je moet er alleen wat harder voor werken op dit moment.”

Hoe houd je de stad bereikbaar met al die infraprojecten tegelijk?

“Het betekent dat je veel moet afstemmen met andere projecten,” zegt Han. “Als je auto’s stremt zeg je: stap in de bus. Als je treinen stremt ook. Maar die moeten dan wel ergens kunnen rijden. Daarom kijken we niet vanuit een individueel project maar op gebiedsniveau. Zo ontstaat een denkkracht om het anders en slimmer te doen, vanuit maatschappelijke relevantie. Als er geen treinen kunnen rijden moeten we bussen inzetten. Maar soms heeft een traject een bus van NS en ergens anders rijdt weer bus van Arriva. Hoe doe je dat als reiziger met een kaartje van de ene vervoerder maar je wilt in de bus van de andere partij stappen? Dat vergt veel overleg en ambitie van de partijen om buiten de eigen kaders te kijken.” Soms moet je ook creatieve oplossingen zoeken, aldus Brigitta: “Station Europapark ligt maar een kleine 2 kilometer van het hoofdstation in Groningen. Als studenten maar tot Europapark kunnen reizen, waarom zetten we hen dan niet op de fiets?”

Coördinatie via Groningen Bereikbaar

Samen met de NS, provincie en gemeente zit het project in een kernteam dat samen verantwoordelijk is voor het gebied waarin Groningen Spoorzone werkt. Han: “Met het kernteam bespreken we de projectvoortgang. De stremmingen op het wegennet die wij veroorzaken worden gecoördineerd vanuit Groningen Bereikbaar.” Zij managen de effecten van de diverse Groningse infraprojecten, waaronder Aanpak Ring Zuid en Groningen Spoorzone. Han: “Dat is heel handig voor de omgeving. Er moet bijvoorbeeld goed contact zijn met de onderwijsinstellingen, bedrijven en andere instellingen zodat mensen toch op hun werk of universiteit kunnen komen.” Nico: “In de treinvrije periodes gebeurt voor ons het meeste werk met directe hinder voor de reizigers. In mei gaan we bijvoorbeeld negen dagen buiten dienst. Daarbuiten valt de hinder wel mee.”

Welke uitdagingen zijn jullie nog meer tegengekomen?

“Dit project werd aanbesteed in een hele moeilijke markt waarbij twee keer een financiële impuls nodig was vanwege veranderde marktomstandigheden,” aldus Han.

“Tijdens de aanbesteding moesten we wachten op een beoordeling en uitstel van de tender om een besluit te kunnen nemen. Corona is weer zo’n spannende periode. Hoe zorg je dat je zo’n goede flow in het team houdt, zoals wij die hebben? Hoe houd je mensen zo bevlogen terwijl ze meer dan 150 kilometer van hun woonadres aan het werk zijn? Normaal gesproken zijn we er altijd op maandag en dinsdag. We overnachten hier dan met vijf of zes mensen. Dat is echt nodig. Op die dagen spreek je elkaar veel. Juist de informele momenten bij de koffie zijn van belang, net als de chemie onderling. Je spreekt elkaar, maakt grappen. Zo houd je de schwung en sfeer erin.”

On speaking terms blijven, ook als het schuurt

De uitdaging voor de komende tijd is om “te zorgen dat we een goede planning kunnen optuigen,” aldus Han. “En daarmee draagvlak houden binnen de omgeving, ook de politiek bestuurlijke omgeving. En we willen de zaak financieel op orde houden.” Nico vindt de wensen van de stakeholders op de stations een uitdaging: “Je krijgt toch vragen: kan dit nog, kan dat nog? Kun je daaraan tegemoetkomen?” Daar is het projectteam vrij rechtlijnig in, zegt Han: “Als het ligt binnen de afspraken dan kan het. Anders moet je geld meebrengen.”

Hoe meer het project richting realisatie gaat, hoe meer het gaat raken aan de belangen van verschillende partijen. Han: “Zoals de provincie, de NS. De uitdaging is om met elkaar on speaking terms te blijven, ook als het gaat schuren. Met respect voor elkaars belang en interpretatieverschillen bij de uitvoering. Want die gaan ontstaan. Je wil geen sneeuwbaleffect bij kleine meningsverschillen waarbij de relatie op kleine zaken vastloopt met grotere consequenties voor de samenwerking op de langere termijn.”

Waar zijn jullie nu al blij mee?

“Los van het intermenselijke aspect zijn we trots dat we begin 2017 een Excelplanning hebben afgegeven en ons daaraan hebben weten te houden. Station Europapark en het opstelterrein Vork hebben we volgens planning afgegeven,” aldus Han.

Waarom sluiten jullie aan bij Neerlands diep?

Han volgde het programma Nd Top en deed mee aan een Neerlands diepgang. “Wij zitten in een fase dat we veel ervaring en kennis kunnen delen. Maar ik zou ook graag spiegelen met andere projecten. Je zit toch op een bepaalde manier in je eigen cocon. We kunnen leren van anderen, bijvoorbeeld op gebied van omgevingsmanagement, of de relatie met de aannemer. Er is dus ook veel te halen want we zijn allesbehalve perfect. Bovendien willen we de leerpunten graag delen met bijvoorbeeld de provincie zodat zij dit kunnen meenemen naar andere projecten binnen hun domein.”

Nico zou graag kennis opdoen over een coördinatieverplichting die Groningen Spoorzone heeft gecontracteerd aan de aannemers. “Het was bedoeld om ons te ontzorgen maar komt onvoldoende uit de verf. Ik ben benieuwd of andere projecten voorbeelden hebben van zo’n constructie die wel goed gewerkt heeft.” Ook is Nico geïnteresseerd in aanbestedingsvormen. “Welke contracten maak je, welke keuzes maak je in de voorbereidende en aanbestedingsfase? Het lijkt me interessant om daarover achteraf te reflecteren met elkaar. Wij hebben in de beginfase bijvoorbeeld over een alliantiecontract gesproken. Wat doe je goed en wat zou je achteraf anders doen?” Iedereen zet goede contracten in de markt volgens Han. “Maar hoe werkt dat in de praktijk en hoe werkt het bij andere projecten? Hoe doen de aannemers het in projecten waar het omgevingsmanagement steeds belangrijker wordt?”

Over het project

Het project Groningen Spoorzone van ProRail werkt samen met de gemeente Groningen, de provincie, het ministerie van IenW en NS om een uitbreiding van het treinverkeer rond Groningen mogelijk te maken. Sporen en perrons worden uitgebreid en aangepast, er komt een ondergrondse voetgangerspassage, fietstunnel, fietsenstaling en een bus onderdoorgang. Tussen station Groningen en station Groningen Europapark is al een vierde spoor aangelegd en het oude opstelterrein aan de achterkant van het Groningse station is verhuisd naar Haren. Hier ontstaat binnenstedelijke ruimte voor wonen, werken en verblijven.

Foto’s: Stephan Verkerk Fotografie

Reageer

Ook interessant

  • Nieuws
  • Alumni blijven elkaar ontmoeten in coronatijden: ‘Het gevoel van het kernprogramma was in no time terug’

Het leren bij Neerlands diep houdt nooit op. Deelnemers aan Nd Brug, Nd Kern en Nd Top blijven elkaar ontmoeten en inspireren na afloop van deze individuele leerprogramma’s. Dat zo’n alumnibijeenkomst ook zinvol is in coronatijden ervaarden de deelnemers aan Nd Kern 2016-2018 begin dit jaar.

lees meer
  • Nieuws
  • Nd Programmaleren van start: “We moesten echt met de billen bloot”

12 teams van 6 verschillende organisaties starten met een bijeenkomst op 3 maart 2021 aan het nieuwe online teamtraject Nd Programmaleren. Het doel: van en met elkaar leren en een boost geven aan programmatisch werken. Twee leden van één team van Rijkswaterstaat en één team van de gemeente Amsterdam over hun deelname en eerste indrukken.

lees meer
  • Nieuws
  • Afscheidsinterview project Rotterdamsebaan: “We hebben de club bij elkaar gehouden en daar zijn we trots op.”

Investeren in je team, grondige voorbereiding, mensen het vertrouwen geven en stakeholders serieus nemen. Dat zijn zomaar een paar van de lessen die Paul Janssen met ons deelt nu zijn project Rotterdamsebaan afscheid neemt van Neerlands diep.

lees meer