Nd Atelier A27 Houten – Hooipolder: Perspectief doet ertoe
—

  • 16 oktober 2026
  • Maarten Kraneveld

 

Grote infraprogramma’s kennen vaak een spanningsveld tussen de integrale programmasturing en de reguliere projectsturing. De programmadirectie heeft informatie nodig om over de gehele breedte te kunnen sturen. De projectteams hebben juist autonomie en slagkracht nodig om hun deelproject buiten te realiseren. Twee belangen die beide wezenlijk zijn voor het projectresultaat, maar die elkaar in de praktijk ook tegenkomen. Want als alles met elkaar samenhangt, hoeveel manoeuvreerruimte heb je dan feitelijk nog? En hoe zet je die gedeelde verantwoordelijkheid optimaal in?

Tussen Houten en knooppunt Hooipolder verbetert Rijkswaterstaat de komende jaren de A27 om de doorstroming te bevorderen en sluipverkeer in de regio aan te pakken. Het is een omvangrijk project dat organisatorisch veel vraagt.

Het project werd eerst aangestuurd vanuit twee IPM-teams, maar inmiddels is er een volwaardige programmaorganisatie met een centrale programmadirectie en vijf afzonderlijke IPM-teams. Het project bevindt zich in een belangrijke overgangsfase: van ontwerpfase naar realisatiefase. De scope is in beweging: sommige onderdelen zijn getemporiseerd, terwijl andere juist worden uitgebreid door de aangetroffen staat van de infrastructuur. Dit alles gebeurt binnen een strak budget onder het motto ‘sober en doelmatig’. Binnen deze context wordt de programmaorganisatie opnieuw tegen het licht gehouden en wordt een nieuw programmaplan opgesteld. Hiervoor zocht de programmadirectie collegiaal advies via Neerlands diep.

Samen in de keuken kijken

Op maandag 14 oktober organiseerde Neerlands diep een Nd Atelier voor het project. In de ochtend ging een representatieve afspiegeling van de directie en de IPM-teams met elkaar aan de slag. Samen schetsten zij de contouren van de gewenste organisatie en formuleerden ze drie soorten vragen waarover ze met de reflectoren wilden sparren: o.a. algemene ervaringsvragen, inrichtingsvragen en samenwerkingsvragen richting de markt.

Vanaf de gezamenlijke lunch sloten de externe reflectoren uit het netwerk van Neerlands diep aan. Professionals die vanuit een onbevangen, collegiale rol meedachten over de centrale vraag: hoe vinden we de juiste balans tussen integrale programmasturing en voldoende autonomie en slagkracht binnen de projecten? Aan dialoogtafels werd in een open en vertrouwelijke sfeer gesproken over dilemma’s die herkenbaar zijn voor iedereen die aan grote opgaven werkt.

Waardevolle inzichten over perspectief

Wat binnenskamers is besproken, blijft uiteraard vertrouwelijk. Wel kwamen er universele inzichten naar voren over de kracht van perspectief:

  • Kijken vanuit de aannemer: De neiging is vaak om een organisatiestructuur op te zetten vanuit het eigen, vertrouwde perspectief. Maar wat zet je centraal? Een van de reflectoren deelde de ervaring om de eigen opdrachtgeversorganisatie in de realisatiefase volledig af te stemmen op die van de aannemer, omdat in deze fase alles draait om de productie buiten. Het advies: betrek de marktpartij actief bij de herinrichting van je eigen organisatie.
  • Opnieuw tekenen met een schone lei: Soms helpt het om de ideale programmaorganisatie denkbeeldig helemaal opnieuw te ontwerpen, zonder rekening te houden met hoe het historisch gegroeid is. Niet om het verleden terzijde te schuiven, maar om hardnekkige aannames die in de loop der tijd zijn ontstaan weer eens openlijk te bevragen.
  • Bespreek niet wat anders moet, maar vraag ook wat goed gaat.

De kracht van collegiale reflectie

Het vraagt professionele openheid en lef om collega-projectprofessionals uit het netwerk van Neerlands diep in je eigen keuken toe te laten, rond te leiden en te laten meekijken naar wat je aan het bereiden bent, juist op een moment dat je zelf nog zoekt naar de beste vorm.

Toch bleek ook deze middag weer hoe waardevol het is om in een vertrouwelijke omgeving te sparren over dilemma’s die ertoe doen. Het gaat er daarbij niet om dat de reflectoren alle antwoorden hebben; dat is natuurlijk een illusie. De kracht zit juist in de onbevangen en belangeloze positie die zij innemen en de frisse blik die ze meebrengen vanuit hun eigen kennis en ervaring.

Na afloop keken de teamleden van de A27 Houten – Hooipolder dan ook tevreden terug op een leerzame middag die hen aan het denken heeft gezet. De opgehaalde inzichten vormen waardevolle bouwstenen in het vervolgproces voor het opstellen van het nieuwe programmaplan en verbeterde samenwerking.

Informatie en aanvragen

Meer weten over het Nd Atelier of een Nd Atelier aanvragen? Maarten Kraneveld helpt je graag verder. Je kunt Maarten bereiken via maarten@neerlandsdiep.nl of 06 24 10 41 40.

Reageer
—

Ook interessant
—

  • Van schaarste naar synergie: Waarom publieke opdrachtgevers elkaar juist nú moeten opzoeken

  Publieke opdrachtgevers hebben een heldere maatschappelijke opdracht: het spoor betrouwbaar houden, het stroomnet verzwaren, onze wegen begaanbaar houden en het waterpeil bewaken. Maar in de praktijk vissen we allemaal in dezelfde krappe vijver van mensen, materialen en uitvoeringscapaciteit. Hoeveel manoeuvreerruimte heb je dan als individuele organisatie nog? En blijven we concurreren om hetzelfde schaarse […]

lees meer
  • Nd Zomergasten 2026: Wie staat er naast jou?

  Schouders recht, hoofd omhoog en nooit twijfelen: als projectmanager word je geacht altijd de koers te weten, toch? Maar wat doe je als de plannen van gisteren vandaag ineens schuiven door stikstof, krimpende budgetten of gebrek aan fysieke ruimte of middelen? In de historische Loods Goes (in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem) herinnert alles […]

lees meer
  • Echt samenwerken betekent spanningen niet vermijden, maar bespreekbaar maken

Terugblik op netwerkevent ‘Samenwerkingslessen én -paradoxen in grote projecten’ op 24 juni 2026 “We zijn te bescheiden, mensen. Dat is wel een probleem. We besparen de overheid miljoenen door deze manier van samenwerking”. Deze uitspraak van Peter Staats (Stadsdijken Zwolle) raakt de kern van waarom we in de infrasector anders moeten durven samenwerken. Een alliantie-mindset […]

lees meer