Pionieren met DBFM, Evaluatie A15 Maasvlakte – Vaanplein

  • 26 mei 2016
  • Jenny Kamstra

De bouwfase van het project A15 Maasvlakte – Vaanplein, een van de eerste DBFM-contracten van Rijkswaterstaat, is voltooid. Voor het projectteam reden om de wijze waarop het projectmanagementproces is verlopen te evalueren. Zij trokken, met behulp van de Neerlands diep Spiegel, lessen die nuttig zijn voor andere projecten die in uitvoering zijn of in de toekomst worden uitgevoerd.

De bouw van de nieuwe Botlekbrug, onderdeel van A15 MaVa. Foto: Joop van Houdt / Rijkswaterstaat

De bouw van de nieuwe Botlekbrug, onderdeel van A15 MaVa. Foto: Joop van Houdt / Rijkswaterstaat

Pionieren met DBFM

A15 MaVa was in 2010 een van de eerste DBFM-contracten die Rijkswaterstaat afsloot. DBFM betekent dat consortium A-Lanes A15, een samenwerkingsverband van Ballast Nedam, John Laing, Strabag en Strukton, niet alleen het ontwerp en de bouw, maar ook de voorfinanciering en het onderhoud tot april 2035 voor zijn rekening neemt. Bij de gunning van het contract was er bij Rijkswaterstaat een sterk geloof in een aanpak waarbij een groot deel van de verantwoordelijkheden bij de markt werden gelegd en de projectorganisatie vooral een rol op de achtergrond vervulde. Inmiddels is mede door de ervaringen bij A15 MaVa duidelijk geworden dat deze aanpak, ook wel het Bahamamodel genoemd, niet zondermeer werkt.

Bij MaVa is gaandeweg het project de switch gemaakt van “de markt moet het oplossen” naar “we moeten het samen oplossen”. Ook op andere gebieden heeft Rijkswaterstaat veel geleerd van de ervaringen bij MaVa en de Tweede Coentunnel, die andere pionier op DBFM-gebied.

Lessen en aanbevelingen

Tijdens de Spiegel van Neerlands diep, waar leden van het projectteam in gesprek gaan met collega’s uit het netwerk, werden diverse waarnemingen gedaan. De belangrijkste lessen en conclusies zijn te vinden in dit rapport. Een aantal lessen zijn:

  • Stakeholdermanagement kun je niet (volledig) uitbesteden. Uiteindelijk draag je als opdrachtgever altijd verantwoordelijkheid op het gebied van stakeholdermanagement en omgevingsmanagement: of je dat nu (deels) uitbesteedt aan de opdrachtnemer of niet.
  • Houdt regie op de bovenwereld. Hoe zorg je als project dat je greep houdt op het proces wanneer je escaleert? Spreek vooraf een escalatieproces af en zet dat ook op papier.
  • Integratie is een must. Stem vooraf aan opdrachtgeverskant af en zorg dat je tot een geïntegreerde uitvraag richting de markt komt. Beschouw spoorgerelateerde werkzaamheden bij een Rijkswaterstaatproject en weggerelateerde werkzaamheden bij ProRailproject niet als ‘werken derden’, maar trek echt samen op. Dat geldt vooral als werkzaamheden niet los van elkaar te zien zijn, zoals bij de Botlekbrug het geval was.

Lees de overige aanbevelingen in het rapport.

Reageer

  1. Rense Morssink schreef:

    interessant rapport en waardevolle evaluatie, met de kanttekening dat de beschouwing vanuit de Opdrachtgever wordt benaderd en daar dus ook blijft ‘steken’; zijn er ook voornemens om de spiegel breder te trekken en de projectorganisatie van de Opdrachtnemer hierin te betrekken?

Ook interessant

  • Echt samenwerken betekent spanningen niet vermijden, maar bespreekbaar maken

Terugblik op netwerkevent ‘Samenwerkingslessen én -paradoxen in grote projecten’ op 24 juni 2026 “We zijn te bescheiden, mensen. Dat is wel een probleem. We besparen de overheid miljoenen door deze manier van samenwerking”. Deze uitspraak van Peter Staats (Stadsdijken Zwolle) raakt de kern van waarom we in de infrasector anders moeten durven samenwerken. Een alliantie-mindset […]

lees meer
  • Het schaap met vijf poten is dood. Leve de Expeditieleider!

Op 7 april kwamen projectmanagers uit verschillende organisaties bijeen voor een bijeenkomst van Nd Topic in een werfkelder in Utrecht. De vraag op tafel was: hoe ziet jouw vak eruit in 2036? Stel je voor: een project zonder vast budget of harde deadline, waar beslissingen worden genomen door AI of via publieke stemmingen. Ben je […]

lees meer
  • Nd Inzicht 2026 bij ProRail: Elkaars werelden en dilemma’s (her)kennen en kennis uitwisselen.

  Op woensdag 11 maart 2026 ontving ProRail het netwerk van Neerlands diep in haar historische hoofdkantoor, De Inktpot, in Utrecht. Projectmanagers en andere professionals uit de bouw-, infra- en energiesector kwamen daar samen voor een inspirerende middag met aandacht voor relevante thema’s, zoals: Schaarste technisch personeel en materiaal, ontwikkelingen en toepassingen van AI en […]

lees meer