Inzicht in de ongeschreven regels en de ‘onderstroom’

  • 14 oktober 2025
  • Marjolein de Wit

 

Meer dan vijftig vrouwen, en twee mannen, uit de publieke bouw- en infrasector kwamen samen in De Rotterdam voor de masterclass ‘Stratego’ van Neerlands diep. Bij de Gemeente Rotterdam werden we hartelijk ontvangen. Samen met Elisa de Groot, vier vrouwelijke leiders uit het netwerk van Neerlands diep en de aanwezigen doken we in de ongeschreven regels en de dynamiek van de ‘onderstroom’ binnen organisaties.

Het initiatief kwam van Karlien Stroeve, deelnemer aan het kernprogramma 2023-2025 van Neerlands diep. Zij benadrukte hoe waardevol het is om samen te komen en ervaringen en inzichten uit te wisselen.

Karlien: “Het ging over hoe we nóg effectiever en nóg plezieriger onze vrouwelijke krachten en kwaliteiten kunnen inzetten in de uitdagingen waar managers en projectmanagers van de vier grote gemeenten, Rijkswaterstaat, Rijksvastgoedbedrijf, ProRail, TenneT en de waterschappen voor staan.

Spelregels van jongs af aan

Elisa de Groot, medeoprichter van In Touch female career academy, liet met herkenbare voorbeelden zien hoe gedragspatronen die we al op jonge leeftijd ontwikkelen, later een grote rol spelen in ons werkende leven. Ze schetste hoe kinderen vaak al vroeg verschillende ‘spelregels’ meekrijgen. De één wordt gestimuleerd om risico’s te nemen, competitie aan te gaan en door te zetten na tegenslag, terwijl een ander leert harmonie te bewaren, rekening te houden met de groep en voorzichtig te zijn. Hoewel opvoeding tegenwoordig minder strak langs die lijnen verloopt, zien we dat veel van die oude patronen nog steeds in organisaties doorwerken.

Daaruit ontstaat het onderscheid tussen een meer masculiene en een meer feminiene aanpak:

  • De masculiene aanpak richt zich op zichtbaarheid, onderhandelen en bondgenootschappen sluiten.
  • De feminiene aanpak legt de nadruk op inhoud, relaties en samenwerking.

Beide kwaliteiten zijn waardevol en in ieder mens aanwezig. Het verschil is echter dat de ongeschreven spelregels binnen organisaties vaak beter aansluiten bij de masculiene stijl.

Elisa benadrukte dat inzicht de eerste stap is: herkennen, bewust worden en, waar nodig, durven kiezen voor andere spelregels. Want pas als je het spel begrijpt, kun je het op je eigen manier spelen.

Het ‘stippenverhaal’ van Karlien Stroeve

“Mannen in donker pak met een licht overhemd vallen meestal niet op. In de krant gaat het over hun werk, niet hun uiterlijk. Bij mij ging dat anders.” vertelt Karlien Stroeve. In De Telegraaf verscheen een foto van Melanie Maas-Geesteranus, destijds minister van V&W, en mij op een podium. Twee blonde vrouwen in dezelfde jurken: dát viel wél op. Het artikel in de krant ging over onze kleding, niet over de belangrijke inhoud waar wij ons mee bezig hielden: de transformatie van een spooremplacement tot een publiek toegankelijk Dakpark in Rotterdam-West.
Je kunt dat negatief zien, zoals de krant deed met ‘Verkeerd Uitgestippeld’, of positief. De projectontwikkelaar van de winkels onder het Dakpark belde me enthousiast op: ‘Ik wilde dat ik het verzonnen had’, schreeuwde hij uit. ‘Briljant! De voorpagina van de Telegraaf, gratis! Wat een publiciteit!’. Zo kunnen we er natuurlijk ook naar kijken!”

Een van de krachtige inzichten uit de masterclass was bijvoorbeeld dat ‘nee’ niet altijd een eindpunt is. Waar een meer feminiene benadering een afwijzing vaak als teleurstelling ziet, wordt diezelfde situatie vanuit een masculiene invalshoek juist opgevat als het begin van een volgende onderhandelingsronde.

Daarnaast onderstreepte Elisa het belang van zichtbaarheid en het actief delen van successen. Wie vertrouwt op het idee dat prestaties vanzelf worden opgemerkt, loopt het risico onzichtbaar te blijven. Door bewust te laten zien wat je bereikt, vergroot je niet alleen je eigen profiel, maar maak je ook duidelijk welke waarde je toevoegt aan je team en organisatie. Het gaat niet om opscheppen, maar om jezelf strategisch positioneren.

Die inzichten sloten mooi aan bij de persoonlijke verhalen van Majorie Jans, Ingrid Klokke, Miriam H. en Lamiaa El badaoui, die openhartig vertelden over hun ervaringen als vrouwelijke leiders.

Dankzij Karlien als aanjager, de inzichten van Elisa, de openhartige verhalen van Miriam, Lamiaa,  Majorie en Ingrid, de gedeelde successen van Iris Romein en Irene Schnieders, en de nieuwsgierige en betrokken vragen van de aanwezigen, werd het een inspirerende en waardevolle bijeenkomst.

Reageer

Ook interessant

  • Zonder Alliantie was het project Markermeerdijken niet zo succesvol geweest

“Zonder Alliantie was het project Markermeerdijken niet zo succesvol geweest” Dit is één van de conclusies uit de Nd Evaluatiespiegel van de Alliantie Markermeerdijken. Kritische blikken van een groep projectdeskundigen van publieke opdrachtgevers, onder begeleiding van Neerlands diep, hebben de alliantie aanschouwd en dat heeft veel waardevolle informatie opgeleverd. Eind 2015 startte de Alliantie Markermeerdijken […]

lees meer
  • Nd Teams 2026: verdwalen vertalen naar een goed verhaal

Op 29 januari 2026 kwamen 95 collega’s uit vijftien projectteams bijeen voor het jaarlijkse Nd Teams 2026 van Neerlands diep. Met het thema ‘Verdwalen’ draaide de dag om een herkenbare realiteit voor projectteams: in complexe projectomgevingen mag er ruimte zijn voor twijfel, reflectie en het tijdelijk niet-weten. Niet als zwakte, maar als startpunt voor vernieuwing. […]

lees meer
  • “Een startmotor voor ons team”: hoe Teamleren projectteams dichter bij elkaar bracht

“Het voelde als een cadeautje.” Met die woorden vatte een van de deelnemers de ervaring van Teamleren samen. Vier bijeenkomsten, verspreid over een jaar, waarin drie projectteams elkaar ontmoetten, samen leerden en elkaar gaandeweg inspireerden. Wat startte als een programma, groeide uit tot een betekenisvolle reis die ruimte gaf aan ontwikkeling, vakmanschap én menselijkheid. Aan […]

lees meer