Het schaap met vijf poten is dood. Leve de Expeditieleider!
—

  • 12 mei 2026
  • Marjolein de Wit

Op 7 april kwamen projectmanagers uit verschillende organisaties bijeen voor een bijeenkomst van Nd Topic in een werfkelder in Utrecht. De vraag op tafel was: hoe ziet jouw vak eruit in 2036? Stel je voor: een project zonder vast budget of harde deadline, waar beslissingen worden genomen door AI of via publieke stemmingen. Ben je als projectmanager dan een stuurloze ‘loopjongen’ geworden, of is je rol juist crucialer dan ooit? De conclusie van de middag was opvallend eensgezind: de projectmanager van gisteren is niet meer. De toekomst vraagt om een ander soort leider.

Verdeeld over zes groepen gingen de deelnemers aan de slag met dezelfde opdracht: nadenken over de toekomst van het vak en die vertalen naar een vacaturetekst voor de projectmanager van 2036. Door vanuit het perspectief van een selectiecommissie te werken, werden abstracte ideeën concreet gemaakt in competenties en verwachtingen. Hoewel de scenario’s soms ver uiteenliepen, vertoonden de uitkomsten opvallend veel overeenkomsten en ontstond een consistent beeld van de toekomst.

De uitkomsten: een nieuw profiel ontstaat

Wie dacht dat de toekomst van projectmanagement draait om betere software en strakkere planning, kwam bedrogen uit. De kern van de transformatie ligt niet in de tools, maar in de mens.

  • De ‘harde kant’ wordt geautomatiseerd, de mens wordt de kern
    De brede consensus was dat AI de ‘harde’ taken grotendeels zal overnemen. De belangrijkste nieuwe vaardigheid? Het hebben van een feilloze “bullshit detector”. Je hoeft de berekening van AI niet zelf te kunnen maken, maar je moet wél de intelligentie hebben om te beoordelen of de uitkomst deugt. Een deelnemer verwoordde de angst die hierbij hoort: we moeten waken voor een “gevaarlijke afstand tot de inhoud”.
  • Van manager naar mensgerichte leider: de zoektocht naar het ‘schaap met vijf poten’ is voorbij
    De projectmanager wordt de spil in een web van expertises. De metaforen die werden gebruikt, waren veelzeggend: de Verbinder, de Coach. En misschien wel de meest treffende: de Expeditieleider. Iemand die het doel kent, maar weet dat de route onzeker is.
  • Succes is niet langer opleveren, maar waarde creëren
    In een wereld van schaarste en complexiteit is de ‘ijzeren driehoek’ (scope, tijd, geld) een te rigide model. De taak van de projectleider verschuift naar het herdefiniëren van ‘af’. Het gaat niet om het accepteren van een “mission impossible”, maar om het helder voorleggen van de consequenties van keuzes, zodat de opdrachtgever mede-eigenaar wordt van het resultaat.

Het morele kompas: de ziel van het vak

Deze visie op de toekomst wordt gedragen door een krachtig moreel kompas. Het zijn de diepgewortelde overtuigingen die de keuzes van elke dag sturen en de ziel van het vak blootleggen:

  • Autonomie & verantwoordelijkheid: de professionele ruggengraat
    Dit is geen luxe, maar een basisbehoefte. De felle, emotionele reactie op een scenario waarin AI de baas is, zei alles. Het idee om eindverantwoordelijk te zijn zonder invloed werd gezien als een “grens te ver”. Het is de diepe frustratie van het moeten ‘verkopen’ van een besluit waar je niet achter staat, terwijl je wel je handtekening onder het resultaat moet zetten.
  • Zingeving: meer dan alleen een opdracht
    Het gaat niet om het bouwen van een brug, maar om het verbinden van gemeenschappen. De drang om het “waarom” van een project te doorgronden, toont aan dat het werk meer moet zijn dan een taak. Het is de overtuiging dat je bijdraagt aan iets groters: een duurzamere, betere wereld. Deze waarde geeft de energie om door te zetten als de kaders vervagen.
  • Vakmanschap: de trots van de maker
    De “bullshit detector” is geen gadget, maar een manifestatie van professionele trots. Het is de drang om kwaliteit te leveren en niet blind te varen op een systeem of een glad verhaal. Het is de stem die zegt: “Ik begrijp misschien niet de hele berekening, maar mijn ervaring vertelt me dat dit niet klopt.”
  • Menselijkheid: de lijm in het systeem
    Technologie is een hulpmiddel, geen doel. Echte vooruitgang, zo bleek uit alle gesprekken, wordt geboekt in de ruimte tussen mensen. De nadruk op de projectmanager als “verbinder” komt voort uit de overtuiging dat vertrouwen en gelijkwaardigheid de enige duurzame basis vormen voor complexe samenwerkingen.

En nu? De expeditie begint vandaag

De toekomst mag dan in 2036 liggen, de conclusies van de middag zijn een directe oproep tot actie voor vandaag. Voor elke professional betekent dit: investeer actief in je mensgerichte vaardigheden, omarm technologie als een instrument (niet als een vervanger) en verdiep je in de grote maatschappelijke transities – wat een deelnemer treffend “transitiekunde” noemde.

Ook werd gekeken naar de rol van Neerlands diep hierin. De middag leverde concrete handvatten op om het aanbod verder te verdiepen, zoals het versterken van de community of practice en ervaren projectmanagers een rol geven in het opleiden van nieuw talent.

De expeditie naar 2036 is begonnen. De kaart is nog niet volledig getekend, maar de richting is duidelijker dan ooit. De vraag aan jou is: welke stap zet jij morgen om je voor te bereiden op die reis? Laat het ons weten op LinkedIn.

Reageer
—

Ook interessant
—

  • Samenwerken mag schuren: terugblik op Nd Topics ‘Tweebenig samen werken’

  Elkaar ‘vergezellen’ in een project klinkt mooi en harmonieus, maar iedereen die in complexe samenwerkingen zit weet: soms is het gewoon helemaal niet gezellig. Tijdens de bijeenkomst van Nd Topics op 26 oktober nam Martine de Jong, adviseur bij TwynstraGudde, ons mee in de kunst van het productief maken van spanning. Want waarom proberen […]

lees meer
  • Wat is jouw volgende stap binnen Neerlands diep?

  Bij Neerlands diep zijn er volop mogelijkheden om je individueel én als team verder te ontwikkelen. Maar welk programma, welke bijeenkomst of welk traject past bij jouw ontwikkelbehoefte? Met de nieuwe Nd Ontwikkelpaden helpen we je de weg te vinden binnen ons aanbod. Veel deelnemers kennen Neerlands diep van de individuele ontwikkelprogramma’s Nd Brug, […]

lees meer
  • Waarom sociale innovatie nodig is voor echte vernieuwing

  In De Melkfabriek op de Dutch Design Week staan biobased wanden met leemstuc, geluidsschermen van geprinte aarde en maquettes van steden die functioneren als spons. Wat zeven jaar geleden begon als een experimenteel paviljoen van Biobased Creations, wordt vandaag door bouwers als Dura Vermeer en TBI al in de praktijk toegepast. Technisch kán het […]

lees meer